Aleviler Alewiten

Bulgaristan’da Doğu Rodop Sıradağları Bölgesinde (Edirne’ye yakın) Bulunan Alevi-Bektaşi Tekke ve Türbeleri

Bulgar araştırmacılardan Mariya P. Nikolçovska yukarıda adı geçen Doğu Rodop Sıradağları bölgesinde birçok tekke ve türbe bulunduğu, bunların çoğunun Alevi-Bektaşilere çok azının da Sünnilere ilişkin olduğu, yalnız Sünnilerin köylerindeki Alevi-Bektaşi tekkelerinin pek bakımsız, Bektaşilere de bakım ve onarımlarına izin vermedikleri, bu tekke ve türbelerde yılın belirli günlerinde Alevi-Bektaşiler toplanarak Nevruz'da İmam Ali’nin doğum günü, 10 Muharrem’de İmam Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilmesi Aşure günü, Hıdırellez, Kasım Doksanı-Acı-Su, Yedi Kızlar Aşı, Sayacılar-Camalcılar (Erkek karnavalı) törenlerini yaparken saz çalıp nefes söylediğini belirtiyor.

Yukarıdaki türbelerde yaz mevsimi cemleri yapılmaktadır. Aşağıdaki türbelerde güz mevsimi cemleri yapılmaktadır.

8. Başka yere göçen Omurcılar köyü yanında Devintsi köyü üzerinde Omur Baba Türbesi

9. Dolna Çobanka köyünün Kedicik mevkiinde Koca Meşe Türbesi olup burada Kamberler Cemi yapılmaktadır.

10. Borovo (Çam-Dere) köyü yanında Abalı Baba yahut Abalar Baba Türbesinde ünlü Gavunlar Cemi yapılmaktadır.

12. Vryalo köyü yanında İsman Baba (Kadın Baba) Türbesi buna İsman Ana da denir, burada çalköy cemi yapılır.

13. Tatul (kaya-başı) köyü yanında Acı oluk mevkiinde İbrahim Baba Türbesi vardır.

14. Gorna Çobanka (çoban-köy) köyü yanında Kedçal mevkiinde İbrahim Baba Türbesi olup burada büyük kedçal cemi yapılmaktadır.

15. Sünni köyü Plenitsa çevresi Kedikçal mevkiinde Nalbant Baba Türbesi bulunup bakımını Aleviler yapmaktadır.

16. Varbişte (Bayramlar) köyü yanında Taş Erli Baba Türbesi olup iki yıldan beri Bayramlar Cemi yapılmaktadır.

17. Nanovitse köyü üzerinde Büyük-Yaran ve Küçük-Yaran türbeleri olup Aleviler tarafından saygıyla ziyaret edilmektedir.

1. Koşu-Kavak yanında Seyyid Baba Türbesi olup Sünni ve Aleviler tarafından ziyaret edilmektedir.

2. Dıjdovnik (Ömer oğulları-Yağmurlar) köyü yanında Yağmur Baba Türbesi Alevilerce ziyaret edilmektedir.

3. Doborsko köyü çevresinde Celeve ile Kran tepelerde bulunan türbelere Aleviler ziyaret yapmaktadır.

5. Yine doborsko köyü Alevilerince Çal köyündeki eski cami yanındaki türbe de kutsal sayılmaktadır.

6. Padalo köyü arazisindeki iki türbe Doborsko ve Çuçuliga yöresi Alevilerince ziyaret edildiği gibi birine de Sünniler sahip çıkmaktadır.

7. Bubino köyü çevresinde iki türbe olup birisi Sünni din bilgini bir efendi olup diğerine Orta-Köy (İvaylovgrad) ilçesi Çuçiliga köyü Alevilerince çok saygı gösterilmekte, bu köye kadar doğudaki Alevi sınırı ulaşmaktadır.

1. Baştino (Babalar) köyü yanında Hasan Baba Türbesi vardır, burasının Alevileri “Babaî” olup bu yöredeki diğer Alevilerin çoğu Bektaşidirler.

2. Gorna Krepost (Tekke köyü) köyündeki Hızır Baba Türbesinde Babailer burada ilkbahar cemi yapmaktadır.[1]

3. Broş (Tekke) köyü yanındaki türbe Ali Baba’nındır. Burada cemden önce panayır yapılmakta, Aleviler Bektaşi olup şeriata göre mevlit okutmaktadırlar.[2]

5. Zvezdelina (kaya altı) köyü yanında Nazar Baba ve Gaip Baba adında iki türbe vardır

6. Şiroko pole köyü yanında Alevilerce saygı gören Sürmeli Baba Türbesi vardır.

[1] Ahmet Hezarfen, Cem, sayı: 102-105 "Bulgaristan gezisi".

[2] Tarih ve Toplum dergisinin 189. sayısında sayın Niyazi H. Bahtiyar, Bulgaristan'daki Kırcaali'nin Tekke köyündeki tekkesi olan Ali Baba'yı Yunanistan’da Dimetoka'nın batısında 25 km. uzaklıkta tekkesi olan Seyyid Ali Sultan (Kızıl Deli) ile karıştırmaktadır. Kırcaali Baba'nın mezar taşında: merhum ve mağfur seyyid allahi Ali Baba 1213 h. yazılıdır. Oysa 14. yüzyılın ortasında Süleyman Paşa’nın ordusuyla Gelibolu’dan Trakya’ya çıkan Gaziler’den Hacı İlbey’dir.