Zeynel Çelebi

Hızır Orucu

Hızır “hazır” demektir. Çağıranın yardımına koşan ve değişik donda görünen ölümsüz bir kurtarıcıdır. Bunun Hızır sözcüğünün verdiği anlam insanın var oluşu ile süre gelir. Günümüzde de bu anlayış ve inanç vardır. Bu inanç “Alevi” toplumunda daha yaygındır. Birçok anlatılar vardır. Aşağıdaki anlatıya bizzat köyümüzün en yaşlısı ve bilgili bir dede olan Mumcu Dede’den 1987’de yazdım. Dede bu olayı Arapça yazılı bir kitap (Müzekkem Nüfus)’tan okuduğunu bana dilimiz ile anlattı.

Doğa adı verilen beşeriyet, hava, su ve topraktan oluşmuştur. Beşeriyetin hakimi de insandır. İnsana da bu gücü veren, kendi bedenin de tecelli eden Allah’tır. İnsanların daraldığında yardımına koşan çağrıldığı yerde hazır olan karada ve deryalarda ölümsüz bir kurtarıcı vardır. karada Hızır Nebi, deryalarda ise Hızır İlyas diye anılır. Bir gün Hızır Nebi ile Hızır İlyas bir sahilde buluşurlar. Hızır Nebi karadan gelir, Hızır İlyas deryadan gelir. Bunlar hiç yiyip içmeden sohbet ederler. Üç gün sonunda vardıkları karar şudur:

Hızır Nebi karalara müsaade eder, bitkiler, hayvanlar, insanlar da bir değişim, topraktan bereket gelir. Gökten rahmet yağar. Hızır İlyas deryalara müsaade eder. Sularda bir canlılık başlar işte bu buluşma, hicri takvime göre Ocak ayının 31’inci günü, Şubat ayının da 1 ve 2’inci günlerine denk gelir. Miladi takvimde ise 13, 14, 15 Şubata denk gelir. Bu günlerde Hızır İlyas ve Hızır Nebi yemek yememiş diye bizde bu günlerde oruç tutarız. Bu üç günlük orucun tarihi sabittir. Aynı günde tutulmalıdır.

Bu bir inanç meselesidir, buna insanların saygı duymaları gerekir. İnsanoğlu doğduğu günden öldüğü güne kadar yardıma muhtaçtır. Çocuk doğar annesi, babası ve bakıcısı onun Hızır’ıdır. Daha sonra bir mürşit bulur, mürşidi onun Hızır’ıdır.

Bütün canlara yetesin

Nazlım elinden tutasın

Dertlere derman katasın

Yetiş ya! Boz atlı Hızır

www.alewiten.com, 15.3.2003

Dede, Bostancı Hasan Halife Ocağı